Kontrowersje wokół Mety i jej założyciela zdają się nigdy nie kończyć, zwłaszcza w zestawieniu ze słowem „prywatność”. Tym razem czarne chmury wiszą nad jedną z najgłośniejszych premier zeszłego roku, okularów AI będących rezultatem kolaboracji dwóch gigantów: Mety i marki Ray-Ban.
Szwedzkie śledztwo
Okulary Ray-Ban Meta AI, reklamowane sloganami takimi jak „designed for privacy, controlled by you” (ang. zaprojektowane z myślą o prywatności, kontrolowane przez Ciebie), są obecnie pod lupą, właśnie w kontekście obietnic dotyczących prywatności użytkowników. Wspólne śledztwo dwóch szwedzkich dzienników – Svenska Dagbladet i Göteborgs-Posten – opiera się na rozmowach z ponad 30 osobami pracującymi przy zapleczu systemów Meta AI, analizie dokumentów i umów, czy konsultacjach z byłymi pracownikami firmy w USA. Dziennikarze nie mają wstępu do samego miejsca opracowywania danych ani wglądu w materiały przetwarzane przez pracowników, ale zebrane świadectwa i dokumenty wystarczają, by pokazać skalę problemu. Wszyscy rozmówcy proszą o anonimowość, bo boją się konsekwencji.
Recenzenci danych w Kenii
Stolica Kenii, Nairobi, to miejsce, które funkcjonuje jako „zaplecze AI”, a precyzyjniej: to tutaj odbywa się manualna praca, wykonywana przez ludzi na rzecz rozwoju sztucznej inteligencji. Firma Sama, będąca podwykonawcą Mety, specjalizuje się w adnotacji, walidacji i ocenie danych dla modeli AI. Mówiąc prościej: firma zatrudnia ludzi do ręcznego opisywania i oceniania materiałów, żeby modele wiedziały, co właściwie „widzą”. W tej sprawie Sama pojawia się jako firma, której pracownicy w Nairobi mają przeglądać materiały nagrywane okularami Meta. Spółka ma już za sobą wcześniejsze kontrowersje związane z pracą dla Big Techu w Kenii, m.in. przy projektach dla OpenAI i Facebooka.
W rozmowie ze szwedzkimi dziennikarzami, recenzenci z Nairobi mówią wprost, że praca sprawia, że czują się niekomfortowo. Mówią o nagraniach pokazujących nagość, sceny seksualne, pornografię, wizyty w łazience, przypadkowo widoczne numery kart płatniczych, bardzo szczegółowe ujęcia wnętrz i układu budynków, a także o transkrypcjach rozmów prowadzonych z asystentem AI na najróżniejsze, nierzadko intymne czy mroczne tematy. Choć byli pracownicy Mety w Stanach zapewniają, że w danych wykorzystywanych do adnotacji, twarze są automatycznie zamazywane, według relacji recenzentów – ta opcja wydaje się działać wybiórczo. W rezultacie niektóre twarze są absolutnie do rozszyfrowania. Realia pracy dla Sama to także kamery w biurze, zakaz wnoszenia telefonów czy świadomość, że zadawanie pytań skończy się szybką utratą pracy. Jeden z pracowników podsumował sprawę krótko:
„Gdyby ludzie wiedzieli o skali, na jaką odbywa się zbieranie danych, nikt nie odważyłby się skorzystać z tych okularów”.
Polityka prywatności – iluzja wyboru
Problem z polityką prywatności Meta polega na tym, że wybór użytkownika jest tu w dużej mierze pozorny. Okulary rejestrują obraz i dźwięk na dwa sposoby: po naciśnięciu fizycznego przycisku albo po komendzie głosowej „Hey Meta”, gdy użytkownik uruchamia funkcję AI. Nie nagrywają więc bez przerwy, ale to nie zmienia faktu, że nagrania głosowe i transkrypcje mogą trafiać do chmury nawet na rok, „w celu ulepszania produktów”. Nie ma też prostego ustawienia w stylu: korzystam z AI, ale nie zgadzam się na wykorzystywanie moich danych do rozwoju systemu. W praktyce, żeby ograniczyć zbieranie i przeglądanie danych, trzeba ręcznie usuwać nagrania albo wyłączyć funkcje AI, czyli pozbawić okulary dużej części ich sensu (i tego, za co w dużej mierze zapłaciliśmy…).
To nie koniec?
To wszystko brzmi podwójnie niepokojąco biorąc pod uwagę doniesienia dotyczące planów Mety związanych z funkcją „Name Tag”. W skrócie: chodzi o funkcję, która pozwalałaby okularom identyfikować ludzi i wyświetlać informacje na ich temat. To już nie jest gadżetowa ciekawostka, tylko wizja technologii, która wchodzi w bardzo niebezpieczny obszar prywatności tym razem już nie tylko właściciela urządzenia, ale też przypadkowych osób, które akurat są w jego otoczeniu. Technicznie ten scenariusz wcale nie jest odległy: w 2024 roku studenci Harvardu zaprezentowali projekt, w którym Ray-Ban Meta połączono z publicznymi bazami danych, żeby identyfikować przypadkowe osoby, wraz z ich numerami, adresami czy rodziną… Amerykańska organizacja EPIC, zajmująca się ochroną prywatności, wezwała FTC, Federalny Urząd ds. Ochrony Konsumentów, do zablokowania takich planów.
Obecne skutki afery
Reakcja na doniesienia szwedzkich dziennikarzy szybko wychodzi poza poziom medialnej afery. W USA pojawia się pozew zbiorowy przeciwko Meta i Luxottice, w Europie sprawą zajmują się kolejne organy ochrony danych, a europosłowie z 17 krajów pytają Komisję Europejską o zgodność działań firmy z unijnymi przepisami. Równolegle reagują też sami ludzie – przykładem jest aplikacja Nearby Glasses, która wykrywa przez Bluetooth obecność inteligentnych okularów w pobliżu i przed nimi ostrzega. To jeden z tych problemów, który rosnąc i będąc ignorowanym, może stać się i Twoim problemem.
Źródła:
– https://www.theverge.com/tech/889637/meta-ai-smart-glasses-human-reviewers-kenya?utm_source=instagram+story&utm_campaign=verge+social&fbclid=PAZnRzaAQXTdtleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZA8xMjQwMjQ1NzQyODc0MTQAAafkguKnfAhttps://www.documentcloud.org/documents/27772864-meta-smart-glasses-class-action-complaint/-r7-m_MUovLYr2UgBNP5Rne3KPGGdWYLVYZ_P0904jnS4l4Vw8DQ_aem_W6qsiIQc2-ok27XFe_aCuQ
– https://www.bbc.com/news/articles/c0q33nvj0qpo
– https://www.theverge.com/tech/878725/meta-facial-recognition-smart-glasses-name-tag-privacy-advoates https://epic.org/epic-urges-ftc-states-to-block-metas-facial-recognition-smart-glasses-plan/
– https://www.documentcloud.org/documents/27772864-meta-smart-glasses-class-action-complaint/
– https://www.theverge.com/policy/886348/meta-glasses-ice-doxxing-privacy
– https://www.svd.se/a/K8nrV4/metas-ai-smart-glasses-and-data-privacy-concerns-workers-say-we-see-everything https://www.svd.se/story/dina-ogon-deras-data
– https://www.bbc.com/news/articles/c5y599yz0l3o https://techcrunch.com/2026/03/05/meta-sued-over-ai-smartglasses-privacy-concerns-after-workers-reviewed-nudity-sex-and-other-footage/
– https://techcrunch.com/2026/03/02/nearby-glasses-new-app-alerts-you-wearing-smart-glasses-surveillance-meta-snap-bluetooth/
Źródło grafiki: Reuters